Historia szkoły

Nawigacja: Home / Historia / Historia szkoły

Historia naszej szkoły u swych początków łączy się z historią Zgromadzenia Sióstr Felicjanek i z jego Założycielką – bł. Marią Angelą Truszkowską. Bóg wybrał ją, aby okazać swą miłość polskiemu narodowi w trudnym okresie rozbiorów, powstań i niewoli. Wzbudził w niej franciszkańskiego ducha, który z miłością patrzy na świat, a szczególnie na to, co jest w nim małe, słabe i potrzebujące pomocy. Z łatwością więc zauważyła sieroty i porzucone, samotne staruszki, dla których zabrakło miejsca w rodzinnych domach. W pomaganiu im odczytała Boże wezwanie, a odpowiedzią jej serca była życiowa pasja – miłość Boga i bliźniego. Szybko spostrzegła, że podanie chleba, czy odzieży rozwiązuje problem głodu i zimna tylko chwilowo. Ratunek okazał się skuteczny wówczas, gdy M.Angela i Siostry Felicjanki zaczęły przygotowywać dzieci do życia, ucząc je czytać i pisać oraz przekazując wiedzę i katolickie wychowanie.

      Taką działalność Siostry Felicjanki prowadziły w Warszawie od 1855 do 1864 roku. Za udział w Powstaniu Styczniowym i patriotyczną postawę w 1864r. Zgromadzenie zostało skasowane przez władze carskie.  W ten sposób usunięto Siostry Felicjanki z Warszawy i z Królestwa Polskiego. Nie oznaczało to jednak jego końca, ponieważ kasata nie dosięgła jedynego ocalałego domu, znajdującego się w Galicji (w Krakowie na ul. Mikołajskiej). Wkrótce Zgromadzenie stało się znane także Krakowianom i zasłynęło świętością Założycielki i wspaniałymi dziełami dobroczynnymi (np. kuchnia siostry Salomei dla studentów).

     Gdy po rewolucji w Rosji zaistniała możliwość powrotu Sióstr Felicjanek do Warszawy, s. Aniceta Suska w 1907r. podjęła pracę wśród mieszkańców Czerwonej Woli. Zorganizowała ochronkę dla dzieci, kobiet i wdów po robotnikach poległych w 1905r. Dokształcała dziewczęta, przygotowując je praktycznie do przyszłych obowiązków domowych i pomagała im znaleźć pracę służącej. Ochronka ta przekształciła się w dwuklasową szkółkę, a w 1911 roku w szkołę powszechną, której przewodziła s. Prezentacja Przyborowska.

    Data 8.09.1921r. wyznacza kolejne ważne wydarzenie w historii naszej szkoły. Otwarto wówczas oficjalnie internat, w którym zamieszkało siedem dziewcząt. W następnym roku przybyło pięć repatriantek ze Wschodu i w dniu 3.11.1922r. w Wawrze rozpoczęła się działalność oświatowo-wychowawcza, która trwa do dziś.
    Dziewczęta pod okiem sióstr zdobywały nie tylko wiedzę teoretyczną, ale także praktyczne umiejętności: uczyły się sprzątać, prać, gotować, szyć, pracować w ogrodzie i w polu. Doświadczenia zdobyte w szkole pomagały im żyć i znaleźć pracę.

    Osiedle letniskowe i robotnicze Wawer-Glinki zamieszkane było przez pracowników wytwórni prochu i miejscowej cegielni. Byli to ludzie biedni, nie umiejący ani czytać, ani pisać. Siostry Felicjanki podjęły się rozwiązania problemu  tych ludzi. Szkoła, która w dzień służyła dzieciom, wieczorem otwierała drzwi dla młodzieży i dorosłych. Na 70-godzinnych kursach pozbywali się analfabetyzmu, a nowa umiejętność służyła im do końca życia.

   Ówczesna Przełożona Prowincjalna Sióstr Felicjanek podjęła starania o koncesję na seminarium nauczycielskie. W dniu 5.08.1933r. nadeszła pozytywna odpowiedź i w roku szkolnym 1933/34 rozpoczęło działalność Prywatne Gimnazjum Żeńskie Rozwojowe w Wawrze. Jego dyrektorką została s. Kalasancja Fuja.

     Szkoła znajdowała się w istniejącym do dziś budynku klasztornym na parterze i drugim piętrze. W miarę powiększania się liczby uczennic i starań o zezwolenie na prowadzenie szkoły średniej wzrastały wymagania władz szkolnych dotyczące pomieszczeń. Pozwolenie uzależniono od przygotowania odpowiedniego budynku. Zgromadzenie nie posiadało funduszy na budowę szkoły. Pomimo to podjęto decyzję o konieczności takiej budowy. W lipcu 1937r. s. Kalasancja wyjechała do USA na kwestę. Pomocy finansowej udzieliły wszystkie amerykańskie prowincje Zgromadzenia, szkoły, parafie, rodziny sióstr i wielka liczba życzliwych szkole i siostrom Polaków-emigrantów. Budowa rozpoczęła się w czerwcu 1939r. Zaczął powstawać piękny budynek, na który czekały nie tylko Siostry Felicjanki, ale i uczennice szkoły.

    Wojna, która wybuchła we wrześniu 1939r., na krótko przerwała pracę przy budowie, ale nie przerwała nauki w szkole. Kontynuowano ja na tzw. tajnych kompletach. W dniu 16 października cztery klasy gimnazjum rozpoczęły rok szkolny 1939/40 w pełnym wymiarze godzin. Niemcy zgodzili się na prowadzenie Kursów Przygotowawczych do Szkół Zawodowych II stopnia. Pod ich osłoną odbywały się także zajęcia z zakresu szkoły średniej. Cieszyły się z tego i uczennice, i siostry, ponieważ młodzież uczęszczająca na te kursy była chroniona przed łapankami i wysyłką na roboty.
 Nasza szkoła przyjmowała w swoje szeregi także dzieci żydowskie. W szkole średniej było 20 osób tej narodowości.

    Szkołę i jej dzieje tworzą ludzie. Każdy ma w niej swoje miejsce i zadanie. Nauczyciele i uczniowie naszej szkoły na każdym etapie tej bogatej historii kierowali się myślą bł. M. Angeli Truszkowskiej, Patronki naszej szkoły, która dzieciom i młodzieży starała się zapewnić wykształcenie i religijne wychowanie. Ocenił to wójt gminy Wawer, Stanisław Krupka, późniejszy wojewoda białostocki, człowiek wielce zasłużony dla naszej szkoły. Jemu zawdzięczamy listy i zaświadczenia o następującej treści:
- „Myśl przewodnia założycielki gimnazjum i liceum, by przyjść z pomocą biedniejszej, uczącej się młodzieży, została osiągnięta w szczególności w okresie okupacji. W latach 1939-44 właśnie ten zakład naukowy był jedynym, gdzie w konspiracji młodzież polska przez Siostry Felicjanki była kształcona w duchu patriotycznym z myślą o niepodległej Polsce”.
- „Niniejszym stwierdza się, że Zakład Sióstr Felicjanek w Wawrze poza akcją charytatywną w czasie okupacji niemieckiej prowadził tajne nauczanie w zakresie gimnazjum i liceum. [...] Siostry Felicjanki w Wawrze współpracowały z Polskim Organem Niepodległościowym, udzielały schronienia wielu działaczom, bez względu na ich kierunek polityczny oraz udzielały schronienia dzieciom żydowskim w swoim zakładzie opiekuńczym w Wawrze i w internacie”.

 Po wojnie – 8 września 1946r. - w nowym budynku szkolnym na pierwszym piętrze rozpoczęły naukę cztery klasy. Trzy miesiące później przeniesiono internat, który zajął drugie piętro budynku, a w 1947r. przeprowadziło się liceum.
 Ze względu na historyczną „burzę”, jaką była II wojna światowa, uroczystość wmurowania kamienia węgielnego odbyła się dopiero 8.09.1958r. Tego uroczystego aktu dokonał J.E. Ks. Bp Karol Niemira. Wkrótce potem – 21.11.1958r. – ks. kapelan poświęcił płaskorzeźbę Chrystusa Króla znajdującą się nad głównym wejściem.

 Nasza szkoła od początku cieszyła się uznaniem i szacunkiem ze strony Kościoła. Kapłani i biskupi zawsze kierowali do uczennic i grona pedagogicznego słowa zachęty do poszukiwania prawdy i wierności Bogu. Odwiedzali nas Ks. Abp Kakowski, Ks. Kard Stefan Wyszyński, Ks. Bp Zygmunt Choromański, Ks. Bp Baraniak, Ks. Bp Bronisław Dąbrowski, Ks. Bp Karol Wojtyła, późniejszy papież Jan Paweł II. J.E. Ks. Bp Karol Wojtyła wygłosił tutaj dwa wykłady na temat: „Hierarchia wartości i wyrabianie świadomości katolickiej”.
Gośćmi naszej szkoły bywali także ludzie zasłużeni dla kultury i nauki. Byli wśród nich: Mieczysława Ćwiklińska, Elżbieta Barszczewska, K. Wyrzykowski, Jerzy Zawieyski, Jan Dobraczyński, Państwo Alina i Czesław Centkiewiczowie.

 Istnienie i rozwój szkoły od początku uzależnione były od władz oświatowych, reprezentowanych przez osoby wizytujące szkołę. Ich stosunek do szkoły stanowił wyraz opinii Kuratorium Oświaty. W latach 1933-39 wizytatorzy życzliwie interesowali się naszą szkołą, służyli radą i pomocą, doceniali zaangażowanie Zgromadzenia w wybudowanie odpowiedniego lokalu dla szkół. Na szczególną wdzięczność zasłużyła p. Ludmiła Matusewicz, która w latach 1937-39 była mądrym doradcą i wiernym przyjacielem szkoły.

 W latach powojennych pod wpływem władz politycznych usiłowano zmusić dyrekcję szkoły do utworzenia szkolnego koła ZMP. Założenia tej organizacji były sprzeczne z katolickim charakterem szkoły. S. Juwenalia Dzikowska, nauczycielka geografii i historii, która od 1949r. kierowała szkołą, stanowczo sprzeciwiała się wszelkim próbom nacisku na szkołę. W związku z ZMP cytowała list prezydenta Bolesława Bieruta do J.E. Ks. Prymasa Polski z dnia 1.09.1948r., według którego „Przynależność do społecznych organizacji młodzieżowych, opartych na obowiązujących przepisach, jest całkowicie dobrowolna i żaden przymus nie może być w tym kierunku stosowany”. Innym razem, gdy 10.03.1958r. po śmierci Józefa Stalina zjawiła się w szkole dwuosobowa delegacja z Dzielnicowej Rady Praga Południe z zapytaniem: „Jaki program jest przewidziany w szkole w związku ze śmiercią Stalina?”, odpowiedziała: „Zbiorę młodzież, o zmarłym nie ma potrzeby mówienia, bo młodzież ma dużo wiadomości z lekcji, prasy i radia. <Międzynarodówki>, sławiącej walkę i krew, nie zaśpiewam. Nie wchodząc w to, kim był zmarły pod względem religijnym, z pamięcią o jego duszy zmówię z młodzieżą modlitwę”.

 Władze lokalne zmierzały do likwidacji szkoły zakonnej. Utrudniano uzyskiwanie pozwoleń na przeprowadzanie matur i uzyskiwanie kwalifikacji przez siostry zakonne, utrudniano nauczycielom świeckim otrzymanie pracy, a uczennicom – wstęp na wyższe uczelnie.
 W 1957r. obowiązki dyrektorki szkoły przejęła s. Stanisława Żywczyk, nauczycielka matematyki, fizyki, chemii i anatomii. Chociaż w stosunkach między państwem i Kościołem nastąpiło pewne odprężenie, nie było ono na tyle duże, by szkoła mogła działać spokojnie. Na jednej z konferencji Rady Dzielnicowej Praga Południe postawiono dwa wnioski dotyczące naszej szkoły:
1. upaństwowić szkołę, wprowadzić kierownika i nauczycieli świeckich z dniem 1.09.1961r. oraz objąć budżetem państwowym wszystkie wydatki związane z prowadzeniem szkoły,
2. nie nadawać prywatnemu liceum praw szkół państwowych na rok 1960/61 i doprowadzić w ciągu roku do zamknięcia istniejącej szkoły.

     W sierpniu 1961r. dokonano upaństwowienia szkoły podstawowej, a 24 lipca 1962r. – pozostałych szkół, internatu i przedszkola. Dzień ten nazwany został „sądnym dniem w Wawrze”. O całym zdarzeniu został powiadomiony Ks. Prymas Stefan Wyszyński, który na akcję upaństwowienia szkoły Sióstr Felicjanek, dokonanej w huraganie bezprawia, odpowiedział listem do wiernych całej Warszawy odczytanym w dniu 10.08.62r. Oto fragment tego listu: „Pod ochroną oddziałów milicji i funkcjonariuszy bezpieczeństwa urzędnicy prezydiów Rad Narodowych wtargnęli przemocą w dniu 24 lipca 1962 roku na pensję Sióstr Felicjanek w Wawrze, stosując metody bezprzykładowego gwałtu. Zasłużone dla polskiego szkolnictwa i wychowania w ciągu stuletniej działalności zakonnice wyrzucono z ich mieszkań objętych klauzurą, zapieczętowano kaplicę z Przenajświętszym Sakramentem, upaństwowiono bezprawnie liceum, internat i przedszkole”.
     Rok szkolny 1962/63 w budynku naszej szkoły rozpoczęła państwowa szkoła. Nie było Mszy św. ani sztandaru. Nie było żadnej siostry felicjanki.

     Zgromadzenie nie pogodziło się z utratą swojej szkoły. Szeroka akcja odwoławcza nie przyniosła jednak oczekiwanych rezultatów. Od 1962 do 1991 roku szkoła żyła we wspomnieniach absolwentów, byłych uczniów i nauczycieli, którzy spotykali się okazjonalnie w Domu Prowincjalnym Sióstr Felicjanek przy ul. Kościuszkowców 85 w Warszawie.

     Dopiero rok 1989 przyniósł zmiany polegające na transformacji ustrojowej w Polsce. Pojawiła się możliwość odzyskiwania obiektów przez byłych właścicieli. Siostry Felicjanki natychmiast podjęły starania o odzyskanie szkoły.
 W 1990r. zwrócono Siostrom Felicjankom niewielką część budynku (parter, pierwsze piętro i piwnice w południowym skrzydle budynku). Przeznaczono je na potrzeby nowo otwartego przedszkola. Jego dyrektorką została s. Cecylia Winnicka.

    W dniu 1.09.1991r. wznowiła działalność Szkoła Podstawowa Sióstr Felicjanek. Nadano jej numer 28 i imię M. Angeli Truszkowskiej. Naukę rozpoczęły trzy klasy, którym udostępniono tymczasowo tylko pierwsze piętro północnego skrzydła szkoły. Dyrektorką szkoły była wtedy s. Jana Szmigielska. Od początku istnienia szkoły do dzisiaj pracują w niej p. Ewa Miłobędzka, nauczycielka matematyki, i p. Elżbieta Staszewska, nauczycielka wychowania fizycznego.

    W 1997r. w odpowiedzi na prośbę byłych uczennic otwarto Liceum Sióstr Felicjanek, którego dyrektorką została s. Edmunda Kamińska. Czternaścioro pierwszych licealistów zdało egzamin maturalny w 2001r.

    Rok 1999 to dla Polski rok wielkich reform. Dokonano także głębokiej reformy systemu edukacji. W jej wyniku powstały gimnazja, a wśród nich Gimnazjum Sióstr Felicjanek nr 4.

    W latach 1993-2000 szkołą podstawową i gimnazjum kierowała s. Inga Borko. Od roku szkolnego 2000/2001 wszystkie szkoły mają jedną dyrektorkę. Najpierw, przez rok, była nią s. Franciszka Stępniewska, a od roku szkolnego 2001/2002 – s. Benedykta Klimanowska.
    Dzień 1.09.2002r. przyniósł szkole jeszcze jedną zmianę: dla celów organizacyjnych i administracyjnych utworzono zespół trzech szkół, który otrzymał nazwę „SZKOŁY SIÓSTR FELICJANEK”.

    Niegdyś „szkoła w Wawrze”, a obecnie – „szkoła w Marysinie Wawerskim” w ciągu swojej długiej historii stała się drugim domem dla ponad 4.000 dzieci i młodzieży. Niektórzy z nich są wnukami, krewnymi albo znajomymi absolwentów sprzed ponad 40 lat. Niektórzy absolwenci powracali do szkoły  jako nauczyciele, wystawiając tym samym  dobre świadectwo naszej szkole.

DZIĘKUJEMY WAM, ŻE DZIELICIE Z TĄ SZKOŁĄ SWOJE ZYCIE!



10805

Wszelkie prawa zastrzeżone, kopiowanie materiałów zawartych na stronie bez uprzedniej zgody właściciela jest zabronione.
Projekt i wykonanie serwisu: design.foto-fm.pl | Strona działa na silniku windu.org